COP 27 sona erdi: ‘Kayıp ve Zarar Fonu’ kurulacak, fosil yakıtların azaltılmasında ilerleme yok

sıcaktan bunalmış bir dünyayı tasvir eden bir resim

Kaynak, SEDAT SUNA/EPA

39 dakika önce

Mısır’ın Şarm El Şeyh kentinde düzenlenen ve iki hafta süren COP27 iklim zirvesinde, iklim krizine karşı savunmasız ülkelere maddi yardım yapılmasında anlaşma sağlandı.

“Kayıp ve Zarar Fonu” adı verilecek fon ile, iklim krizinden etkilenen yoksul ülkelere para yardımı yapılması öngörülüyor.

Ancak hangi ülkenin ne kadar katkı yapacağına karar verilmedi. Bunun gelecek yıl yapılacak zirvede ele alınması bekleniyor.

İklim değişikliğinden en çok etkilenen yoksul ülkeler, yaklaşık 30 yıldır maddi destek almak için mücadele veriyordu.

Ancak zirvede fosil yakıtların kullanımının sınırlandırılmasına dair hiçbir ilerleme sağlanmadı ve sonuç bildirgesinde buna dair bir taahhüt yer almadı.

Geçen yıl İskoçya’nın Glasgow kentinde yapılan COP 26’nın başkanlığını yürüten Alok Sharma “Tüm fosil yakıtlardan aşamalı olarak vazgeçmeye yönelik net bir taahhüt? Bu metinde yok” dedi.

Şarm El Şeyh’teki iklim müzakereleri çökmenin eşiğine gelmişti ve planlanandan iki gün uzun sürdü.

Zirveyi takip eden BBC muhabiri Georgina Rannard, “Kayıp ve Zarar” fonunun, 48 saatlik bir tartışma sonunda, çok da coşkulu olmayan bir alkış eşliğinde kabul edildiğini aktardı.

“Sembolik önemi büyük”

Rannard, yine de, gelişmiş ve zengin ülkeler uzun bir süre ayak diredikten sonra, iklim değişikliği kaynaklı sel ve kuraklık gibi olaylara yönelik bir fonun kurulmasında anlaşılmasının “simgesel ve siyasi öneminin büyük” olduğunu aktarıyor.

Zirve açılışında iklim krizinden en çok etkilenen ülkeler, güçlü konuşmalar yapmış, Bahamalar Başbakanı Philip Davis “Teslim olmayacağız….yoksa su bizim mezarımız olacak” demişti.

Bu yıl sellerde çok ciddi can ve mal kaybı yaşayan Pakistan’ın İklim Bakanı Sherry Rehman ise anlaşmadan çok memnun olduğunu belirtti ve “İklim hedeflerini başarmak nasıl birlikte çalışacağımıza dair önemli bir virajı döndük” dedi.

Pakistan’da bu yaz meydana gelen sellerde 1700’den fazla insan hayatını kaybetti, 40 milyar dolardan fazla maddi zarar meydana geldi.

çevre aktivistleri

Kaynak, Getty Images

Fosil yakıt memnuniyetsizliği

Zirvede varılan anlaşmada fosil yakıt kullanımını aşamalı olarak azaltmaya dair bir taahhüt yer almadı.

Bazı gelişmiş ülkelerin temsilcileri de bu nedenle zirveden hoşnutsuz ayrılıyor.

İngiltere’nin baş müzakerecisi Alok Sharma “İlerleme sağlayamadığımız için inanılmaz derecede hayal kırıklığına uğradım. Sera gazı salınımlarını derhal azaltma hedefini zayıflatmaya çalışan ülkeler, risk altındaki ülkelerde neler yaşandığına bakmalı” dedi.

Ayrıca sonuç bildirgesinde muğlak bir “düşük emisyonlu enerji” ifadesinin yer alması da çevrecileri endişelendirdi.

Uzmanlar, bazı fosil yakıtların bu kategoriye sokularak ileride “yeşil enerji” sınıfına alınabileceği uyarısında bulunuyor.

Yeni Zelanda İklim Bakanı James Shaw BBC’ye yaptığı açıklamada “petrol üreten ülkelerin, geri adım atılması için güçlü girişimlerde bulunduğunu” ancak gelişmiş ülkelerin “safları koruduğunu” söyledi.

Hindistan gibi gelişmekte olan ülkeler fosil yakıtlarından sonuna kadar faydalanmak isterken, G20 ülkeleri karbon salımını acilen azaltma çağrıları yapıyor. Ancak geçmişte bu ülkeler de fosil yakıtlardan ciddi kârlar elde etmişti.

Yine de fon üzerinde anlaşma sağlanmış olması nedeniyle, COP 27’nin 2016’daki Paris İklim Anlaşması’ndan bu yana en büyük ilerleme olduğu vurgusu yapılıyor.

karbon salimi grafik

Şu an dünyada toplam miktar olarak en çok karbon salımı yapan ülke Çin. Çin atmosfere bir yılda 11.535 megaton karbondioksit salıyor. Onu yaklaşık 5,100 megatonla Amerika Birleşik Devletleri takip ediyor.

Ancak kişi başına yapılan karbon salımına bakarsak başı Katar çekiyor. Katar’da kişi başına yıllık karbon salım miktarı 37.29 ton. Türkiye ise 4.61 tonla 16. sırada yer alıyor.

Yoruma kapalı.